top of page

Burning: Görünmeyen şeylerin bıraktığı iz

11 saat önce
3 dakikada okunur

Birini ne kadar tanıyabiliriz? Anlattıklarından mı, geride bıraktıklarından mı, yoksa hakkında kurduğumuz hikâyeden mi? Burning, bu soruların çevresinde ağır ağır dolaşır. Bir süre sonra ekrandaki sessizlik bile şüpheli görünmeye başlar. Lee Chang-dong’un sinemasında huzursuzluk kapıyı kırarak içeri girmez; odanın içinde zaten vardır, biz onu biraz geç fark ederiz.

Burning © 2018 Pinehousefilm · Festival de Cannes arşivi

Burning © 2018 Pinehousefilm · Festival de Cannes arşivi

2018 tarihli filmde Jong-su, çocukluk çevresinden tanıdığı Hae-mi ile yeniden karşılaşır. Hae-mi’nin Afrika yolculuğundan Ben adlı varlıklı bir gençle dönmesi, aralarındaki ilişkiyi değiştirir. Yoo Ah-in, Jeon Jong-seo ve Steven Yeun’un canlandırdığı bu üç kişi aynı masaya oturabilir; fakat aynı hayatın içinde yaşamaz.

Yazı, filmin önemli sahneleri ve finali hakkında ayrıntılar içerir.

Aynı masada, başka dünyalarda

Ben’in rahatlığında açıklanması gerekmeyen bir güven vardır. Jong-su ise konuşurken, beklerken, bir yere giderken bile kendisini fazla hisseder. Bu iki beden arasındaki farkı anlamak için uzun bir ekonomik açıklamaya ihtiyaç duymayız. Birinin dünyada kapladığı yer kendiliğinden kabul edilirken, diğeri o yeri hak ettiğini göstermeye çalışır.

Sınıf farkı burada yalnızca evlerin ve arabaların meselesi olmaktan çıkar. Kimin sözü merakla dinlenir? Kimin sessizliği çekici, kimin sessizliği yetersizlik sayılır? Film, gündelik karşılaşmalardaki bu küçük eşitsizlikleri biriktirir. Jong-su’nun kıskançlığına yaklaşırken, onun bakışına bütünüyle teslim olmamamız için de alan bırakır.

Bir insana haksızlık yapıldığını görmek, onun başkaları hakkında kurduğu her hükmü doğru kabul etmemizi gerektirmez.

Hae-mi’nin açlığı

Hae-mi’nin küçük ve büyük açlık üzerine anlattıkları, filmin duygusal merkezine açılır. Yaşamak için gerekenleri bulmak ile yaşamanın anlamını bulmak arasında büyük bir mesafe vardır. Hae-mi’nin arayışını yalnızca iki erkeğin ilgisi üzerinden okumak, onu bir kez daha başkalarının hikâyesinin içine kapatır.

Burning © 2018 Pinehousefilm · Festival de Cannes arşivi

Burning © 2018 Pinehousefilm · Festival de Cannes arşivi

Günbatımındaki dansı bu yüzden uzun süre akılda kalır. Konuşmanın ve açıklamanın yerini beden alır. Anlık bir özgürlük hissi, ardından yine eksiklik. Bu sahnede Hae-mi’ye bakarken onu anlamaya mı çalışıyoruz, yoksa kendimiz için güzel ve hüzünlü bir görüntüye mi dönüştürüyoruz? Filmin sorusu kameranın önündeki kişiler kadar seyirciye de uzanır.

“Mandalinanın orada olduğunu düşünme; orada olmadığını unut.”

Hae-mi · Türkçe çeviri

Hae-mi’nin görünmeyen bir mandalinayı soyduğu an, filmin görme ve inanma arasındaki mesafesini küçük bir oyunun içine yerleştirir. Bir şeyin yokluğunu unutmak, bazen onun varlığına ikna olmaktan daha kolaydır. Jong-su’nun giderek büyüyen şüphesi de bu ince çizgi üzerinde ilerler.

Bir boşluğu neyle doldururuz?

Ortadan kayboluşun ardından geriye küçük işaretler kalır. Bir eşya, bir hayvan, hatırlanan bir konuşma… Her biri bir açıklamanın parçası olabilir. Fakat parçaların yan yana gelebilmesi, o açıklamanın kesin olduğu anlamına gelmez. Jong-su’nun gördüklerini izlerken onun neyi görmeye ihtiyaç duyduğunu da düşünmek gerekir.

Belirsizlik uzadıkça insan zihni sabırsızlaşır. Bir neden, bir fail, bir sonuç isteriz. Burning bu isteğimizi sürekli besler, sonra karşılığını geciktirir. Böylece bir gizemi çözmeye çalışmanın, bazen kendi öfkemize düzen vermeye çalışmakla ne kadar yakın olduğunu hissettirir.

Kesinlik duygusunun tehlikesi

Finaldeki şiddet, geçmişte gördüğümüz her şeyi geriye dönük olarak açıklayan bir mühür değildir. Jong-su’nun bir karara ulaşmış olması, seyircinin aynı kesinliğe sahip olmasını zorunlu kılmaz. Filmdeki en sarsıcı hareketlerden biri budur: Bir eylem gerçekleşir, fakat onu haklı çıkaracak bilgi hâlâ eksiktir.

Bu yüzden Ben’i tek bir etikete, Jong-su’yu da yalnızca mağduriyetine indirgemek filmi daraltır. İnsanın kırılganlığı ile tehlikeli olabilmesi aynı bedende bulunabilir. Anlaşılmak istemek, başkasının hayatı üzerinde hüküm kurma hakkı vermez.

Karanlıkta kalanla yaşamak

Burning’in yavaşlığı, izleyiciden boşluklara tahammül etmesini ister. Kamera bekledikçe çevredeki sesleri, bakışların süresini ve cümlelerin eksik kalan yerlerini duyarız. Gerilim yalnızca olacak şeyde bulunmaz; zaten olmuş olabilecek bir şeyi anlayamamamızda da büyür.

Burning’in dünyasına kısa bir bakış

Sessiz bakışların ve gündelik karşılaşmaların nasıl bir gerilime dönüştüğünü, Well Go USA’nın resmî fragmanında da hissedebilirsiniz. Video İngilizce altyazılıdır.

Film bittiğinde peşimizde kalan, bir bilmecenin doğru cevabından daha rahatsız edici olabilir. Başkalarının hayatı hakkında ne kadar az şey bilirken ne kadar kolay hüküm verdiğimizi fark ederiz. Bazı hikâyeler açıklanmadığı için eksik kalmaz. Açıklama arzumuzu görünür kıldığı için derinleşir.

Film bilgileri ve görsel: Festival de Cannes, Burning (2018). Bu yazıdaki değerlendirmeler filme ilişkin bir okuma önerisidir. Kaynak sayfası

 
 
 

Yorumlar


taxtank bültenlerinden haberdar olmak için

abone olduğunuz için teşekkürler!

  • LinkedIn
  • Twitter
  • Siyah Instagram Simge
logo_band_colored_2x.png

taxtank, blog sayfasında informel nitelikte bilgi yaymayı amaçlar ve kâr amacı gütmez. taxtank.com.tr’de yer alan yazıların tamamı editörün özgür görüşlerini yansıtır. Bu yönüyle; oluşması muhtemel değerlendirme hataları ya da yazıların kullanılması suretiyle doğabilecek her türlü hukuki ve mali sorumluluğu kabul etmemektedir. Bu nedenle taxtank, somut konular özelinde profesyonel danışmalık almayı önermektedir. taxtank, Türkiye sınırları içerisinde korunan tescilli bir markadır. Yayımlanan yazıların her türlü hakları editöre ve TAXTANK DANIŞMANLIK AŞ'ne aittir. Editör adı ve taxtank.com.tr internet sitesine referans verilmeden alıntı, kopyalama, yayınlama vb. faaliyetler yapılamaz. Online Program sayfasındaki ürünlerle ilgili satış koşulları ise ayrıca ilgili sayfalarda belirtilmiştir. taxtank.com.tr internet sitesini kullanan herkes bunları kabul etmiş sayılır.

© 2022 by selcukguresci. Proudly created with Wix.com

bottom of page