Küresel Asgari Vergi Müzakerelerinde Kritik Dönem: ABD ve OECD Arasında Görüşmeler

2021’de OECD/G20 Inclusive Framework kapsamında 136 ülke, büyük çok uluslu şirketler için yıllık gelirleri 750 milyon € üzerindeki kazançlara asgari %15 küresel kurumlar vergisi (Pillar 2) getirilmesini kabul etti. Bu tasarı, ülkeler arasındaki vergi rekabetini sınırlayarak vergi kaçırmayı ve kâr transferlerini azaltmayı amaçlıyor.

photo by, Patrick Robert Doyle/wix

Ancak 2025 yılı sonlarına doğru bu uluslararası anlaşmanın uygulanması önünde önemli bir engel ortaya çıktı: ABD hükümeti, Pillar 2’yi benimsemeye karşı çıkıyor ve kendi vergi düzenlemeleriyle bu sistemi “yan yana” (side-by-side) yürütecek bir çerçeve üzerinde ısrar ediyor.

ABD’nin Tutumu: Pillar 2’ye Karşı “Side-by-Side” Yaklaşımı

Trump yönetimi, Pillar 2’de belirlenen %15’lik asgari vergi oranının ABD şirketlerine uygulanmasına karşı çıkıyor. Bunun yerine, mevcut ABD vergi sistemi, özellikle GILTI (Global Intangible Low-Taxed Income) gibi araçların zaten benzer amaçlara hizmet ettiğini savunuyor.

Bu nedenle Amerikan Hazine Bakanlığı, OECD ve diğer ülkelerden, ABD’li şirketler için Pillar 2’nin IIR ve UTPR gibi öğelerini kapsam dışı bırakacak bir muafiyet veya “yan-yana sistem” üzerinde anlaşma yapmalarını talep ediyor. Bir başka ifadeyle, ABD bu kurallarla tam entegrasyon yerine, kendi vergi rejimlerini uluslararası çerçevede tanınmasını istiyor.

Bu yaklaşımın 31 Aralık 2025’e kadar bir çözüme ulaşması bekleniyor, aksi halde, ülkeler arasında çifte vergilendirme ve karmaşık uyum sorunları ortaya çıkabilir.

Çifte Vergilendirme Riski ve Şirketlerin Hazırlığı

Müzakerelerde bir anlaşma sağlanamazsa, çok uluslu şirketler aynı gelir için hem ABD’de hem de diğer ülkelerde vergi ödemek zorunda kalabilir. Bu, işletmeler açısından hem maliyetleri yükseltir hem de uyum süreçlerini karmaşıklaştırır.

Uzmanlar, anlaşma sağlanmasa bile birçok ülkenin Pillar 2 yasalarını zaten yürürlüğe koyduğunu belirtiyor. Bu nedenle şirketlerin 2026 vergi yılı için hazırlık yapmaları, raporlama formlarını doldurmaları ve gerekliliklere uymaları gerektiği belirtiliyor.

Sonuç ve Beklentiler

Toparlanacak olunursa aşağıdaki konular yakın gelecekte gündemde olmaya devam edecek gibi görünüyor:

• OECD üyesi ülkeler arasında eşgüdümlü bir asgari vergi sistemine ulaşma çabası sürüyor.

• ABD, Pillar 2’yi resmen kabul etmiyor ve bunun yerine kendi vergi rejiminin uluslararası alanda tanınmasını istiyor.

• Bir “yan-yana sistem” üzerinde yıl sonuna kadar uzlaşma sağlanamazsa, büyük şirketler için çifte vergilendirme riski ortaya çıkabilir.

• Çoğu ülke Pillar 2’yi yasalaştırdığı için, şirketlerin uyum hazırlıklarına başlaması öneriliyor.

Kaynak: Bu yazı, cfodive tarafından yayımlanan "Treasury, OECD race clock to ink global minimum tax deal by year-end" makalesinde yer alan bilgilere dayanarak hazırlanmıştır.